Aandacht tests: een korte introductie

De meeste aandacht tests vereisen dat je iets ontdekt in een flink aantal (afleidende) stimuli (prikkels). Bijvoorbeeld, het zoeken van 4 puntjes in groepjes van 3 of 5 puntjes, of het ontdekken van het cijfer 4 tussen allemaal andere cijfers (0-9) achter elkaar op het computerscherm getoond. In zulke tests moet je je focussen of concentreren op 1 taak en je niet laten afleiden door andere taken.

Deze tests zijn opgezet om concentratie te onderzoeken (zie ook mijn pagina over Aandachtsproblemen en een uitleg over de verschillende typen aandacht). Helaas vertegenwoordigen zulke tests niet echt dagelijkse leven activiteiten en het is dan ook twijfelachtig hoe nauwkeurig je concentratievaardigheden in het dagelijkse leven gemeten worden. Echter, één ding is zeker: aandacht tests vereisen zeker de nodige concentratie, waarschijnlijk veel meer dan bij activiteiten in het dagelijkse leven.


Een overzicht van enkele aandacht tests

Zoals al eerder gezegd, kan ik niet álle beschikbare aandacht tests bespreken. Daarom zal ik me willen beperken tot tests die naar mijn mening meer gebruikt zouden moeten worden. Juist omdat zij aantoonbaar aandachtstekorten bij patiënten en gezonde mensen beter kunnen opsporen.

Bovendien, zou ik graag enkele veelgebruikte tests willen bespreken die naar mijn mening onterecht zoveel gebruikt worden. Ik zou graag de serieuze tekortkomingen van dergelijke tests willen laten zien en clinici oproepen andere aandacht tests te gaan gebruiken. Juist in het belang van patiënten.


De Test of Sustained Selective Attention (TOSSA)

Om eerlijk te zijn, zoals ook al aangegeven, ben ik wat bevooroordeeld omdat ik enkele tests zelf uitgeef en ontwikkeld heb. Maar ik gebruik deze tests graag als voorbeeld om ook andere (meer bekende) tests mee te vergelijken. U kunt dan zelf een oordeel vormen over welke tests voor u de moeite waard zijn of niet.

De TOSSA is een 8-minuten auditieve selectieve aandacht test waarin je 240 groepjes van 2, 3 of 4 piepjes zult horen. Je moet je concentreren op de 3 piepjes en altijd reageren door op een spatiebalk te drukken als je de 3 piepjes hoort. Reactietijden worden niet gemeten (dat kan namelijk niet nauwkeurig met behulp van een spatiebalk), maar je reacties worden wel bijgehouden. Je kunt namelijk correct reageren op 3 piepjes, je kunt ze missen, maar je kan ook verkeerd drukken op 2 of 4 piepjes. Het incorrect reageren wordt gezien als je niet goed concentreren op wat je moet doen. Ook het niet-reageren wordt als zodanig opgevat. De test duurt lang genoeg om gevoelig genoeg concentratie problemen op te sporen. En het is niet te lang zodat patiënten niet erg gefrustreerd raken. Ze vinden het meestal wel een wat vervelende test maar niet zodanig dat zij tijdens de test al ermee stoppen.

De TOSSA is een zogenaamde continuous performance test: je moet meerdere minuten achter elkaar je concentreren. Andere mooie voorbeelden van zulke tests zijn de TOVA (Test of Variables of Attention), de IVA (Integrated Visual and Auditory CPT) en de Connors CPT. Ze duren allemaal vrij lang, van 4 tot 20 minuten. De TOSSA wijkt in meerdere opzichten van deze CPTs af. Het is namelijk een zeer eenvoudige test: de meeste gezonde mensen scoren zeer hoog op de TOSSA (mediaan is 93.6%). Dit suggereert dat er niet duizenden gezonde mensen nodig zijn voor een grote normgroep, ze zullen immers vrijwel allemaal hoog scoren. Ook is de TOSSA één van de kortste CPTs: slechts 8 minuten. De TOSSA is ook volledig auditief, geen visuele concentratie is nodig. En de TOSSA meet geen reactietijden. De TOSSA is helaas minder goed genormeerd bij gezonde mensen maar wel erg goed genormeerd bij een grote groep verschillende neurologische patiënten (n=1019). En de TOSSA is uitsluitend geschikt voor Windows computers, zowel stand-alone als in een netwerk.

Update 20 Juli 2012: De nieuwste versie van de TOSSA, TOSSA 3.0 berekent nu bepaalde profielen, zoals Mentale Traagheid, Verhoogde vermoeibaarheid, Endogene arousal problemen, Structurele Impulsiviteit, Conditionele Impulsiviteit, Auditieve Perceptieproblemen en Suboptimale Inzet. Met name deze laatste is interessant omdat met name bij aandacht tests cliënten nogal eens suboptimale inzet vertonen en dit snel verward kan worden met echte aandachtsproblemen. TOSSA 3.0 verhoogt de kans op het opsporen van echte aandachtsproblemen in plaats van suboptimale inzet.

Met behulp van deze profielen wordt de interpretatie van de TOSSA data een stuk eenvoudiger. Echter, iedere interpretatie van een neuropsychologische test vereist expertise en klinische ervaring en dit kan niet vervangen worden door een gecomputeriseerde statistische methode.

Psychometrische eigenschappen van de TOSSA zijn voldoende en klinisch relevant. We zijn bezig een en ander te publiceren in een wetenschappelijk tijdschrift. De betrouwbaarheid van de hoofdindices lopen uiteen van .84 (test-hertest betrouwbaarheid) tot .92 (interne consistentie) in een steekproef van 101 neurologische patiënten.

De convergente validiteit is voldoende, uiteenlopend van .42 tot .55. De divergente validiteit loopt uiteen van .17 tot .43. Helaas had ik in deze studie geen beschikking over andere soortgelijke continuous performance tests zoals de IVA of TOVA. Het zou erg interessant zijn de correlaties tussen de TOSSA en deze tests te weten. Wel heb ik een nieuwe verdeelde aandacht test, de TODA (Test of Divided Attention), van 9 minuten gebruikt. Daarover later meer.

De TOSSA is geheel gestandaardiseerd (computertest) met duidelijke en korte instructies om af te nemen, ook de reacties worden allemaal automatisch opgeslagen en testresultaten worden betrouwbaar en razendsnel berekend. De TOSSA is ook voldoende patiënt vriendelijk. Vrijwel alle patiënten kunnen de test doen zonder al te gefrustreerd of geïrriteerd te raken. Ook kan de TOSSA bij eenhandige patiënten afgenomen worden en bij visueel ernstig beperkte patiënten.

De kosten van de TOSSA zijn vergelijkbaar met die van andere aandacht tests: 160 euro ex. BTW voor 1 jaar licenties op 2 computers. Verdere licenties per jaar kosten 160 euro ex. BTW. Wanneer de TOSSA populairder wordt zal de prijs wat omlaag gaan om wereldwijd gebruik te stimuleren.

De TOSSA heeft al een goede sensitiviteit en specificiteit laten zien in verschillende pilot-studies en het kan sneller aandachtsproblemen ontdekken dan enkele andere (veel gebruikte) tests. Ook kan het wat beter onderscheid maken tussen verschillende patiëntgroepen dan enkele andere tests. De test is eenvoudig verkrijgbaar via een download-link vanaf www.pyramidproductions.nl. Hieronder is de link te vinden voor de Nederlandstalige handleiding van de TOSSA.

Hieronder kunt u ook twee figuren terugvinden: een resultatenscherm van de TOSSA waarin de blauwe lijn de concentratie van de patiënt voorstelt en een rode lijn die de mate van afleiding laat zien (hoe verder weg van 0, hoe meer afgeleid). De 2e figuur laat zien waartegen de patiënt (zwarte stip) wordt afgezet: er zijn 5 normgroepen.


TOSSA Handleiding hier te downloaden


Verbeteringen bij de TOSSA?

De TOSSA lijkt een goede aandacht test te zijn. Het is met name ruim genormeerd voor verschillende neurologische patiëntgroepen, het is relatief kort en het kan afgenomen worden bij visueel ernstig aangedane patiënten en ook bij afasie-patiënten. Maar natuurlijk kunnen er nog wat verbeteringen volgen. Met name de normering van gezonde personen is niet optimaal. Er zouden meer gezonde personen de TOSSA moeten doen zodat daadwerkelijk aangetoond kan worden dat de test erg gemakkelijk is voor gezonde mensen, jong of oud. Ook zou het interessant zijn de TOSSA bij kinderen af te nemen, vanaf bijvoorbeeld 7 tot 16 jaar. Tot slot zouden de gegevens automatisch opgeslagen kunnen worden in een Excel bestand. Nu gaat dit nog via een CSV-bestand dat in te lezen is in Excel.

Hieronder ziet u een Evaluatie Tabel voor de TOSSA. Zoals eerder gezegd gebruik ik deze tabel om elke neuropsychologische test te evalueren (zie mijn pagina over Test-psychologie).




De Test for Divided Attention (TODA)

De TODA is een nieuwe aandacht test ontwikkeld om verdeelde aandacht te meten: het kunnen uitvoeren van 2 of meer dingen tegelijkertijd. Er zijn niet zo heel veel tests die dit aspect van aandacht meten. We hebben natuurlijk dePASAT (Paced Auditory Serial Addition Task maar daar zijn toch ernstige problemen mee, ondanks het feit dat deze test steeds weer in publicaties opduikt. Allereerst, de PASAT is erg moeilijk en frustrerend voor vele neurologische patiënten, maar ook voor nogal wat gezonde mensen. Met name als de kortste interstimulus intervaltijden worden gebruikt (1.2, 1.4), neemt de frustratie bij iemand dusdanig toe dat de test regelmatig voortijdig gestopt moet worden. De vraag is dan nog hoe betrouwbaar de uitslagen zijn. Bovendien, kan er zo nog goed onderscheid gemaakt worden tussen gezonde mensen en neurologische patiënten? De test is ook niet verkrijgbaar in een gestandaardiseerde vorm. Meestal wordt met een bandje gewerkt, maar stemmen wisselen per bandje en nogal wat bandjes zijn van inferieure kwaliteit. Normen van de PASAT zijn dubieus, vaak maar een handvol gezonde personen of patiënten met hersenletsel. Ook zijn er ernstige test-hertest-effecten: 18 tot 20% vooruitgang kan er geboekt worden als de test binnen een korte periode voor de 2e keer wordt afgenomen.

De TODA is ontworpen als een beter alternatief voor de PASAT. Het is veel klantvriendelijker, zowel voor patiënten als voor de onderzoeker/clinicus. Natuurlijk kan frustratie ook bij deze lastiger test oplopen maar dit blijft binnen de perken. Ook en vooral, is de TODA niet zo heel moeilijk voor gezonde mensen, ook niet voor de veel oudere gezonde mensen. Op deze manier worden er veel minder vals positieven gevonden terwijl toch voldoende gevoelig verdeelde aandachtsproblemen gevonden kunnen worden. De test blijkt gevoelig genoeg voor vooral hersenletsel en verdeelde aandachtsproblemen.

De TODA is verkrijgbaar als een zeer goed gestandaardiseerde computertest (voor Windows computers). Het is eenvoudig te verkrijgen via www.pyramidproductions.nl maar helaas alleen nog in het Nederlands. Een Engelstalige versie zal in 2012/13 verschijnen. De TODA duurt zelf 9 minuten, 11 minuten om de test inclusief oefening af te nemen. Meestal wordt het aanbevolen de TODA te doen nádat de TOSSA is uitgevoerd. Als de TOSSA namelijk geen concentratieproblemen vindt, dan kan het wel zijn dat er verdeelde aandachtsproblemen bestaan die dan alleen door de TODA opgespoord kunnen worden. Dit bevestigt vaak de klachten die patiënten hebben.

De TODA vereist een reactie op elke aangeboden stimulus, namelijk drukken op 1 van de 3 pijltjestoetsen op het toetsenbord. De stimulus is altijd een optelsom (b.v. 2+3=5) verticaal op het scherm en een groepje van 2, 3, of 4 piepjes. Zie het Figuur hieronder voor een stimulus van de TODA:



Als de som correct is en 3 piepjes zijn te horen, dan dient op de linkerpijltjestoets gedrukt te worden (met één hand, 3 vingers gebruikend alsof men piano speelt). Als de som echter incorrect is óf er zijn 2 of 4 piepjes, dan moet de middelste pijltjestoets ingedrukt worden. De rechterpijltjestoets is wanneer zowel de piepjes als ook de som fout zijn. Na een oefening (maximaal 2x oefenen), begrijpen de meeste patiënten de instructies en kan de echte testafname beginnen.

De TODA heeft 2 snelheden: een snel, en eentje traag waarbij de reeks stimuli exact hetzelfde zijn. Zo kan eenvoudig berekend worden hoe snelheid, duur en leereffecten een effect hebben op de resultaten. Er worden geen reactietijden gemeten want die zijn onbetrouwbaar via een toetsenbord. Alleen het aantal reacties wordt gemeten.

De TODA meet verdeelde of wisselende aandacht. Mogelijk ook mentale flexibiliteit vanwege het constant moeten wisselen tussen antwoorden. De test kent een leereffect maar indien er een voldoende aantal maanden (2 minimaal) zit tussen de testafnames is dit leereffect vermoedelijk niet groot. Dit moet nog wel verder onderzocht worden.
Download de TODA Handleiding hieronder:

Download de TODA Handleiding hier




Trail Making Test (TMT)

De Trail Making Test (Ketentest) is een van de meest gebruikte tests in de Westerse wereld. Zo niet dé meest gebruikte aandacht test. Waarschijnlijk niet alleen omdat het erg snel en eenvoudig is af te nemen (binnen 5 minuten) maar ook omdat er minstens 46 normeringsstudies naar verricht zijn. Het heeft ook de status bereikt van de Nintendo DS waarin het in het spelletje Brain Training zit. Dit zal ervoor zorgen dat vele mensen de test al lang kennen en dit leereffect is niet gunstig voor gebruik als een neuropsychologische test.

Ofschoon erg populair in klinische praktijken en onderzoeksstudies, heb ik zeker mijn bedenkingen bij deze test. De TMT scoort redelijk tot goed op betrouwbaarheid, standaardisatie, verkrijgbaarheid en gebruikersgemak. Hier gaat het dan om de TMT-A en B versie.

Betrouwbaarheid:
De TMT lijkt redelijk betrouwbaar (test-hertest betrouwbaarheid). In verschillende studies in neurologische patiëntgroepen is de betrouwbaarheidscoëfficiënt van de TMT-A wat lager dan die van de TMT-B, rond .55 tot .70. Het varieert nogal over populaties heen en tijdsintervallen (zoals eigenlijk alle neuropsychologische tests).

Validiteit:
Verschillende studies laten een matige correlatie zien tussen de TMT en andere concentratietests en tests die snelheid van informatieverwerking meten, zoals de PASAT en de Symbol-Digit Modalities Test. Factoranalytische studies laten factoren zien als aandacht, visuele zoekprocessen, snelheid van informatieverwerking en executieve controle, die allemaal een rol spelen bij de TMT. Maar, het is belangrijk welke variabele dan wordt genomen als de meest belangrijke. De meeste studies gebruiken de TMT-B/TMT-A ratio als een valide maat voor problemen in de executieve en verdeelde aandacht. Het is echter niet duidelijk wat dan de cut-off score zou moeten zijn (grotendeels ook afhankelijk van leeftijd en opleidingsniveau). Meestal wordt een ratio van 3 of hoger gezien als afwijkend.

In mijn eigen studie, waarin ik meerdere tests vergelijk zoals de TMT, Stroop, d2, Digit Span en de nieuwere tests TOSSA en TODA, blijkt dat de ratio score niet echt gevoelig is. Dat is ook mijn klinische ervaring met meer dan 3000 patiënten. Recenter onderzoek suggereert dat de verschilscore TMTB-TMTA een betere en validere maat is voor aandachtsproblemen. Dat blijkt ook in mijn studie (zie voor meer details de handleiding van de TOSSA die hier vrij te downloaden is).

Bovendien heeft de TMT serieuze validiteits problemen wanneer je er inhoudelijk naar kijkt. De verschiltijd tussen A en B zou alleen maar zuiver zijn als alle andere verschillen er niet zijn. Zowel de lengte als ruimtelijke positionering van de stimuli verschilt tussen de versies A en B, zodat een vergelijking in seconden niet helemaal eerlijk is. Met name kan de TMT-B moeilijker zijn omdat er ook andere motorische en visuo-spatiële vaardigheden vereist worden dan bij TMT-A.

Een ander serieus probleem van de TMT is dat het niet betrouwbaar gebruikt kan worden bij alle patiënten: visueel ernstig aangedane patiëntgroepen met bijvoorbeeld een gezichtsvelduitval of visueel neglect of visuele agnosie kunnen de test om die reden niet goed uitvoeren. Ook dienen mensen het alfabet te kennen en dat is zeker niet altijd het geval. Test-hertest-effecten zijn er bij de TMT zeker, dus er zal enige maanden tussen 2 metingen moeten zitten.

Samengevat: de TMT zegt zeker iets over verdeelde aandachtsproblemen, snelheid van informatieverwerking en visuele zoekprocessen. Maar als wordt gezocht naar aandachtsproblemen kan deze test niet uitsluitend gebruikt worden. De kans op het missen van aandachtsproblemen is dan echt te hoog, zodat klachten van patiënten wellicht minder serieus genomen worden. De TMT zou goed dienst kunnen doen als een snelle screening test áls er geen andere (betere) aandacht test voorhanden is. Maar als de TMT geen problemen vindt, raad ik zeker aan verder te zoeken met meer gevoelige tests, vooral als patiënten serieuze klachten hebben die wijzen op aandachtsproblematiek.

Hieronder is de Evaluatietabel voor de Trail Making Test te vinden:




De Integrated Visual and Auditory Continous Performance Test (IVA plus)

De IVA plus is een verbeterde versie van de IVA (www.braintrain.com), een continous performance test (CPT) dat zowel visuele als auditieve stimuli gebruikt. Het is een computertest en het duurt 13 minuten om het af te nemen. Ondanks het feit dat een review in Strauss, Sherman en Spreen (2006) nogal kritisch was, zijn er zeker enkele positieve zaken te melden over de IVA. Helaas ken ik deze test zelf niet, de meeste kritiek heb ik dus verzameld uit boeken en hier samengevat.

Allereerst is de IVA goed verkrijgbaar via www.braintrain.com. Het is geheel gestandaardiseerd. Bovendien heeft het duidelijke potentie om aandachtsproblemen op te sporen. Juist doordat het 13 minuten duurt kan het volgehouden aandacht goed testen (en vermoeidheid). Het zit doordacht in elkaar: het gebruikt een wisselende Inter Stimulus Interval (ISI), die een wisselend beroep op de aandacht doen. Ook wordt een wisselende target-to-distracter ratio gebruikt om impulsiviteit en concentratie meer betrouwbaar te meten.

Echter, er zijn ook serieuze kritiekpunten. Net zoals bij de TOSSA is de grote normgroep van 1700 individuen nogal willekeurig verzameld, niet gestratificeerd (zoals helaas vele neuropsychologische tests). De leeftijdsrange is vanaf 6 tot 99 jaar maar dit is niet gelijkmatig verdeeld over alle leeftijdsgroepen. Veel ernstiger is echter het gebrek aan test-hertest betrouwbaarheid van enkele zeer belangrijke indices zoals de Full-scale Response Control Quotient en de Auditory Response Control Quotient (<.59). De Full-scale Attention Quotient schommelt rond .66 en .75. Dit is helaas getest in slechts 70(!) gezonde vrijwilligers waarbij het vaak zo is dat deze test-hertest correlaties vaak lager zijn bij gezonden dan bij patiënten. Mogelijk zijn deze correlaties hoger in patiëntgroepen (bij de TOSSA is dat zeker het geval). Andere betrouwbaarheidsanalyses worden niet in de handleiding vermeld.

Ander belangrijk onderzoek naar validiteit, met name convergente en divergente validiteit wordt niet voldoende genoemd in de handleiding. Dit gebrek aan correlaties tussen de IVA en andere bekende aandachtstests is een serieuze tekortkoming omdat nu onduidelijk blijft in hoeverre werkelijk aandachtsproblemen gedetecteerd kunnen worden met de IVA. Op basis van hóe de test is samengesteld kan het bijna niet anders dan dat de IVA in potentie aandachtsproblemen goed kan opsporen. Maar dit moet dan wel door onafhankelijke studies bij met name neurologische patiëntgroepen vastgesteld worden. Omdat de TOSSA zo’n grote neurologische groep patiënten heeft getest, zou het interessant zijn de IVA met de TOSSA te vergelijken bij eenzelfde groep patiënten.

Een praktisch probleem van de IVA is mogelijk zijn lengte van 13 minuten. De complete testafname met oefeningen en instructies duurt echter wel 20 minuten en met neurologische patiënten die langzamer zijn mogelijk nog wel meer. Dit lijkt triviaal maar belemmert zeker het gebruik van de IVA in klinische settingen waar de tijdsdruk vaak hoog is.

Samengevat:
Ondanks het feit dat er niet genoeg studies en gegevens zijn om overtuigend te laten zien dat de IVA een goede aandacht test is, denk ik dat er goede redenen zijn dit wel aan te nemen. Met name zijn standaardisatie en eenvoudige verkrijgbaarheid is een pluspunt en met name ook zijn goed doordachte inhoudelijke opbouw. Als er meer studies naar zouden komen met neurologische patiëntgroepen, in combinatie met bijvoorbeeld de TOSSA, dan zou wel eens kunnen blijken dat de IVA meer gebruikt moet worden in de neuropsychologie (maar zie ook de evaluatie van de TODA en de Evaluatietabel hieronder voor de IVA):




De Test of Variables of Attention (TOVA)

Een andere gecomputeriseerde continuous performance test is de TOVA. Zoals te zien in de Evaluatie Tabel hieronder, heeft de TOVA enkele interessante pluspunten. Daarom is het des te merkwaardiger waarom deze niet zoveel gebruikt wordt in de neuropsychologie.

Mogelijk dat hier toch praktische overwegingen een rol spelen: de TOVA afname duurt namelijk zeker 22 minuten. Het is er in 2 versies: óf een visuele of een auditieve vorm. De stimuli zijn erg eenvoudig en de hardware vereist een speciale knoppen-doos die aan de computer gekoppeld moet worden zodat 1ms metingen gegarandeerd betrouwbaar worden. De trend dat in veel ziekenhuizen en instellingen alleen netwerkcomputers komen te staan, suggereert dat de TOVA beter naar zo’n netwerkversie toe ontwikkeld moet worden.

Helaas zijn de normen van de auditieve TOVA (TOVA-A) alleen aanwezig voor kinderen (6 tot 19 jaar, n=2551!), terwijl er wel normen zijn voor de visuele versie voor zowel kinderen als volwassenen (n=1596).

De testconstructie is mooi opgebouwd, net zoals die van de IVA, omdat zowel commissie-fouten (door snelle en target hoogfrequente conditie) en omissie-fouten (trage en target laagfrequente conditie) worden uitgelokt. Ook worden reactietijden per reactie gemeten.

Dat de TOVA zo lang duurt is zowel een voordeel als nadeel. Het voordeel is dat het zowat de enige test is die een duurbelasting kan meten, veel beter dan vele andere veel kortere aandacht tests (zoals de Symbol Digit Modalities Test of de Trail Making Test). Het nadeel is dat nogal wat patiënten de test mogelijk niet kunnen volhouden tot het einde en er erg gefrustreerd van raken, omdat het erg saai is. Als een patiënt halverwege in slaap valt of geïrriteerd raakt dan zijn de testresultaten veel minder betrouwbaar.

Dat neemt niet weg dat het erg interessant zou zijn, net zoals bij de IVA, dat deze TOVA toch vaker wordt afgenomen bij hersenletselpatiënten. Met name bij de wat lichtere hersenletsels zou deze test tesamen met bijvoorbeeld de TOSSA de moeite waard zijn. Wat zijn de fout-positief ratio zijn? Want deze lijkt ook wat hoog bij de TOVA. De test kan gebruikt worden bij slechtzienden maar hier zijn dan weer geen normen voor volwassenen.




De Symbol Digit Modalities Test (SDMT)

Dit is de tweede aandacht test die zeer veel gebruikt wordt in de Westerse wereld. Het heeft meerdere voordelen die daartoe bijdragen. Allereerst is het zeer kort af te nemen (minder dan 2 minuten inclusief oefentijd). De tijdslimiet is namelijk altijd 90 seconden. De SDMT blijkt ten tweede erg gevoelig voor welk type hersenletsel dan ook en dus kan het goed gebruikt worden als screeningsinstrument voor verder neuropsychologisch onderzoek. Ten derde is het zeer eenvoudig afneembaar. Een verpleegkundige, familielid, neuroloog, iedereen kan deze test afnemen. Ten vierde: er zijn vele normen beschikbaar voor deze test.

Zijn er dan geen nadelen aan deze test? Nou, misschien. Het lijkt té kort te zijn om duidelijke volgehouden aandachtsproblemen op te sporen. Duurbelasting is er niet met deze test. Ook patiënten met visuele problemen kunnen deze test niet betrouwbaar uitvoeren. Leereffecten zijn ook aardig groot zodat de test niet vaak achter elkaar afgenomen moet worden.

En wat veel ernstiger is: de specificiteit is akelig laag. De SDMT lijkt vooral snelheid van informatieverwerking te meten en deze is bij vrijwel alle hersenletseltypes te laag. Het is dan ook de vraag of de conclusie die uit een SDMT getrokken kan worden wel enige meerwaarde heeft. Dat de SDMT daarmee zo gevoelig is voor hersenletsel is begrijpelijk maar bij de meeste patiënten weten we al dat er sprake is van hersenletsel (door b.v. CT of MRI).

Een belangrijkere vraag is of de SDMT enige voorspellende waarde heeft en kan het ons vertellen of er aandachtsproblemen in het dagelijkse leven zullen zijn? Verschillende studies suggereren dit. Maar omdat hersenletselpatiënten vaak traag zijn, dus meestal ook aandachtsproblemen laten zien, zijn zulke conclusies niet verrassend. In mijn ervaring kan de SDMT niet veel patiëntgroepen uit elkaar houden. Net zoals CPT’s dat vaak niet kunnen. Omdat de SDMT zo eenvoudig is en de relatief beperkte breedte van de score (max. 110 punten), is het waarschijnlijk dat het discriminerende vermogen van de SDMT laag is.

Samengevat:
Net zoals met de TMT zou ik de SDMT vooral als een screeningsinstrument willen gebruiken, áls er geen betere aandacht tests in de buurt zijn. Het is in ieder geval beter dan de Mini Mental State Examination (MMSE) die helaas nog veel gebruikt wordt om cognitieve problemen op te sporen. Hieronder vindt u de Evaluatie Tabel voor de SDMT:



Wat vindt u van deze pagina? Vul uw commentaar hier s.v.p. in.

Please note that all fields followed by an asterisk must be filled in.

Please enter the word that you see below.

  


Ga terug van Aandacht tests naar Psychologie-tests

Ga terug van Aandacht tests naar HomePage Nederlands



Read here about all disclaimers relevant to this site:

LegalDisclaimers.html


If you want you can follow me on Twitter. I usually tweet in a serious way: whenever there is any news to share, being either about brain injury, emotional problems, abnormal behavior or other morality issues. Click on the link below:

Als u wilt kunt u me ook op Twitter volgen. Ik tweet eigenlijk alleen serieuze zaken, of dat nu nieuws is over hersenletsel, emotionele problemen, abnormaal gedrag of andere ethische zaken. Klik op onderstaande link:

https://twitter.com/fckovacs