Mogelijk beste behandeling van angststoornissen

Op het Internet staat zeer veel geschreven over angststoornissen en hoe daarmee om te gaan. Als er al zoveel bekend hierover dan zou je toch denken dat veel mensen zelf wel hun problemen kunnen aanpakken. Gelukkig voor psychologen, is dat niet zo. Jammer voor al die mensen die hieronder lijden, want het is letterlijk en figuurlijk geen pretje. 

Wat mij opvalt aan veel websites over dit onderwerp is dat er vaak een goed overzicht wordt gegeven over welke stoornissen er zoal bestaan. Ook staat er vaak wat de beste behandelingen voor deze angsten zijn. Althans, de namen van deze behandelingen staan er zoals bijvoorbeeld (cognitieve) gedragstherapie, hypnotherapie, medicatie. Maar opvallend genoeg staat er nooit in details HOE de behandelingen eruit zien. Je hebt dus als persoon die ergens heel bang voor is helemaal niets aan dergelijke informatie. Dat lijkt mij ook logisch want áls je via het lezen van een website je problemen kan oplossen (of via de nu al ouderwetse methode: het lezen van een boek), dan zijn er geen hulpverleners meer nodig. Er zal dus geen hulpverlener zo gek zijn om alle geheimen op Internet te zetten.

Toch ben ik voor meer openheid van zaken en ik geloof heilig in het principe dat we als mensheid onszelf moeten en ook kúnnen verbeteren. Daar wil ik graag aan mee werken, in een tempo dat veel hoger ligt dan ik alleen in mijn werk voor elkaar krijg. Het verspreiden van kennis via het Internet is daar een vorm van. Hieronder zal ik daarom wat meer in detail vertellen over HOE je verschillende angsten zou moeten behandelen. Ik zal proberen huidige wetenschappelijke inzichten in mijn eigen woorden samen te vatten (en dat zal soms beperkt zijn omdat ik natuurlijk ook niet van alles op de hoogte kán zijn) en zodoende handvatten meegeven om je eigen problemen beter te leren oplossen. Daarnaast zal ik vooral ook mijn eigen ervaring met het behandelen van mensen die erg bang zijn inbrengen. Want ik heb ook veel geleerd van al die cliënten die bij mij kwamen met hun problemen. Al die anecdotes waarin duidelijk werd wat wel en niet werkte bij hen, ook dát is feitenmateriaal.

Natuurlijk is het zo dat lang niet iedereen geholpen is met het lezen van mijn informatie. Met name bij de ernstigere vormen van angststoornissen raad ik deze mensen aan professionele hulp te zoeken. Ze kunnen wél aan de hand van mijn verhaal kritischer hun psychiater of psycholoog inschatten en bevragen. Daarmee kunnen zij meer invloed krijgen op hun eigen behandeling en dat zal – zeker als het niet goed loopt – alleen maar gunstiger kunnen zijn voor hun eigen klachten.

Eerste tip: geloof niet direct in ‘wonder-genezers’

Op internet bestaan er genoeg mensen die beweren je van al je angsten af te kunnen helpen. Dit is niet iets nieuws: er hebben altijd al mensen bestaan die beweren jou te kunnen helpen met je emotionele problemen. Ook dat is logisch. Immers, als je wanhopig bent dan ga je dat soort mensen veel sneller geloven. Je gaat dan eerder naar ze toe. Helaas is het meestal zo dat met name de grote schreeuwers (die beweren je snel van je problemen te kunnen genezen) ook schreeuwend duur zijn. Als je genoeg geld hebt kun je gerust de gok wagen. Dan stap je op zo’n iemand af.

Ik moet wel zeggen dat het inderdaad écht mogelijk is dat je net iemand treft die jou daadwerkelijk van je problemen kan afhelpen. Immers, áls het zo is dat zo’n ‘alternatief genezer’ of iemand die geen psychologie of geneeskunde heeft gestudeerd, de juiste ingrediënten gebruikt in een behandeling die nodig zijn om je vrees of fobie aan te pakken, tja, dan zal zo’n behandeling natuurlijk gaan werken. Wij als psychologen moeten niet de arrogantie hebben dat WIJ alleen iemand van zulke problemen kunnen afhelpen. Dat is natuurlijk onzin. Een vriendelijke oom of een goede kennis die zich goed heeft ingelezen in de  materie, wat de oorzaken mogelijk zijn, wát erover bekend is, die zou evengoed een goede behandeling ertegen  kunnen opzetten. Maar ook zijn er mensen die zélf jarenlang ernstige emotionele problemen hadden en daardoor zó veranderd zijn dat zij de essentie van vele zaken zijn gaan begrijpen. Eckhart Tolle (van boeken als Kracht van het NU, de Nieuwe Aarde) is daar een voorbeeld van.

Waar ik voor wil waarschuwen is dat je door nogal wat van dergelijke mensen voor de gek wordt gehouden en met name raak je daardoor soms veel geld kwijt zonder dat het enig effect heeft gehad. 

Verschillende soorten angsten

Angst is dé meest voorkomende basisemotie bij zowel mensen als vele andere dieren. Ons brein is er vrijwel volledig op gebouwd. Evolutionair is dat natuurlijk ook goed te verklaren. Immers, zonder enige vorm van deze basisemotie zouden we het niet lang hebben overleefd in de natuur. Er zou dan namelijk geen signaal of waarschuwing komen voor onze vijanden zodat we al heel snel ten prooi zouden vallen aan roofdieren. Stel je eens een Neanderthaler voor die bij een groepsjacht op mammoeten plotseling geen vrees meer zou kennen. Hij zou zonder blikken of blozen gewoon op wat mammoeten af lopen en proberen ze te doden met zijn speer. De kans dat hij dat dan alleen voor elkaar zou krijgen is natuurlijk klein. De kans dat hij geplet zou worden door een woedende mama-mammoet zou natuurlijk veel groter zijn. Stel je dan eens voor dat een hele groep van zulke Neanderthalers ergens bestond. Zij zouden niet heel erg lang overleven omdat zij bijvoorbeeld zo maar richting een sabeltandtijger zouden lopen, mogelijk met het idee dat die tijger best wel lief zou kunnen zijn.

Angst is dus hét beste waarschuwingssysteem dat wij hebben om te overleven. Dit systeem zit zeer diep in ons brein verankerd. Met dat systeem is ook de emotie Boos (ofwel Agressie) erin gebakken. Bang en Boos zijn namelijk twee kanten van dezelfde medaille. Uit onderzoek is bekend dat met name een kleine hersenkern, de amydala of amandelkern, verantwoordelijk is voor bang en boos. Natuurlijk is het in ons brein nooit zo dat slechts 1 kern voor alles verantwoordelijk is. De amygdala heeft goede verbindingen met de prefrontaal kwab, met de hippocampus (vooral te maken met ons geheugen), de thalamus, de basale kernen en delen van de hersenstam. Anders gezegd: in vrijwel alles wat wij doen zijn deze 2 emoties betrokken, in meer of mindere mate.

Je kunt het zo gek niet bedenken of we kunnen wel ergens bang voor zijn. Een mooi overzicht biedt de volgende site:

Alle mogelijke zaken waar we bang voor kunnen zijn op een rijtje   

(let wel: deze site kent een marketing doelstelling en verwijst verrassend vaak naar Pieter Frijters en Mindtuning...een dure behandeling voor angstklachten. Desondanks is dit overzicht de grootste die ik tot nog toe in het Nederlands heb kunnen vinden)

Je kunt het zo gek niet bedenken of we kunnen wel ergens bang voor zijn. Volgens de DSM, hét handboek voor psychiatrische ziektebeelden, waarin allerlei symptomen zijn samengebracht tot ‘labels’, stoornissen dus, zijn de volgende angststoornissen het meest bekend en vóórkomend:

·         Acute Stress Stoornis

·         Agorafobie (bang om buiten je eigen veilige plek/huis te komen)

·         Paniekstoornis

·         Gegeneraliseerde angststoornis (eigenlijk je overal zorgen om maken)

·         Obsessief-compulsieve stoornis (dwangstoornis)

  • Fobieën (bekendste zijn wel de spinnen- en muizenfobie)

·         Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS).

Het voordeel van de veel bekritiseerde DSM is dat nu de meeste symptoomclusters ingedeeld kunnen worden in één van deze stoornissen. Als klinisch neuropsycholoog moet ik dat ook doen als ik mensen voor het eerst voor een intakegesprek krijg. Ik moet dan op basis van hun verhaal en klachten hun problemen zien te herkennen en onder te brengen in één van de labels die bestaan binnen de DSM (inmiddels is de 5e editie uit). Het plaatsen van symptomen in hokjes heeft als voordeel dat er dan beter gezocht kan worden naar welke behandelprotocollen geschikt zijn als behandeling. Zo hoort bij een fobie het behandelhokje ‘exposure in vivo’ of EMDR (Eye Movement Desensitisation and Reprocessing). Bij veel behandelbakjes is hun effectiviteit al bekend door wetenschappelijk onderzoek.

Het grootste nadeel van dit ‘hokjes-denken’ is dat de symptomen regelmatig niet in perspectief worden gezien, dus niet in hun context. Als paniekaanvallen het resultaat zijn van onderliggende stress door bijvoorbeeld een slecht lopende relatie (zoals dat zo vaak het geval is), dan kan de behandeling wel enig effect hebben op het verminderen van de paniekaanvallen maar de onderliggende stressoren worden dan onvoldoende aangepakt. Dát is ook vaak een belangrijke reden dat een paniekstoornis (regelmatig meerdere paniekaanvallen) verholpen lijkt en als de behandeling na 10 weken klaar is, de klant vaak na enige maanden terugkomt met onnieuw paniekaanvallen.

Symptomen mogen dus nooit los gezien worden van de persoonlijkheid als geheel, de omgeving waarin hij/zij zich bevindt en de huidige stressoren. Helaas is het ‘modern’ geworden om geprotocolleerd te werken binnen de GGZ (geestelijke gezondheidszorg) zonder de juiste ‘holistische theorie’ op te stellen samen met de klant. Op deze manier is het echt oppervlakkig behandelen en vallen mensen vaak terug, soms met andere symptomen. Uiteindelijk is dan een  korte geprotocolliseerde behandeling zoals je deze vaak ziet binnen de meer commerciële GGZ maar ook bij de grotere gevestigde GGZ, een duurkoop: mensen melden zich maanden later opnieuw aan met ofwel de oude klachten (recidief) of ze hebben nieuwe klachten gekregen.

Een groep die veel beter het ‘holistische model’ hanteert en door heeft, is de alternatieve hoek. Of dat nu homeopaten zijn, paragnosten, aura-lezers, of andere therapeuten die vaak onvoldoende wetenschappelijke bewijsvoering hebben voor hun behandelaanpak, dat maakt weinig uit. Alleen al het feit dat zij wél meer oog hebben voor andere factoren die voor een klant belangrijk zijn, maakt dat zij verrassend vaak meer succes kunnen boeken dan de gevestigde reguliere geneeskunde. Het grootste nadeel van deze alternatievelingen vind ik wel dat er zoveel pseudo-wetenschappelijk gedacht wordt. Vaak zit daar toch echt klinkklare onzin bij en de klant zelf weet niet wat waar of niet waar is. Voor alle duidelijkheid: ik ben niet het type dat klakkeloos de huidige wetenschap volgt! Omdat de huidige wetenschappelijke methoden mijns inziens veel te veel een religie zijn geworden die uitsluitend RCT’s (gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken waarbij je meestal 2 groepen hebt: een experimentele en controlegroep) waardevol achten als bewijsmateriaal om effectiviteit van behandelingen vast te stellen. Feit is dat we veel meer niet dan wel onderzocht hebben en dat we daarom uiterst voorzichtig moeten zijn met beweringen als ‘X werkt niet’ omdat het simpelweg niet in RCT’s onderzocht is (nog niet).

Maar net zo min als je zonder enig kritisch vermogen de huidige wetenschap moet volgen, moet je ook niet allerlei pseudo-wetenschappelijke beweringen van alternatievelingen volgen zonder kritisch na te denken. Wetenschap houdt in dat je zowel moet nadenken (rationalisme) als ook bewijzen moet vinden (empirisme) voor je beweringen die je ten allen tijde moet kunnen weerleggen. Zijn beweringen (of hypotheses) niet te weerleggen dan zit je al gauw in de dogma’s zoals in het geloof. Dan is alles waar wat van daaruit gezegd wordt. Tja, dan kun je gerust ophouden met nadenken: volg dan de leider maar. Waar dat toe leidt hebben we in de 2 wereldoorlogen al kunnen zien…

De kern van álle angststoornissen: een werk-model

Ik denk dat het op deze pagina verstandig is om niet elke angststoornis zeer uitgebreid te gaan beschrijven en wat je eraan kan doen, maar een algeheel model te schetsen dat kan helpen een en ander te begrijpen. Ik zal proberen informatie uit verschillende wetenschapsrichtingen zodanig samen te brengen dat er een werkmodel ontstaat dat de meeste stoornissen kan verklaren. Maar…daarnaast gebruik ik al mijn ervaring die hoofdzakelijk is opgebouwd uit zo’n 4000 klanten met hun verhalen en ervaringen én de toepassing van ‘wetenschappelijk bewezen’ methoden om angsten te behandelen. Immers, álle feiten doen er toe. Niet alleen die feiten die uit de wetenschap komen. Dat zou ook niet best zijn want de wetenschap heeft nog niet eens 20% van wat er aan symptomen, beloop ervan en allerlei soorten cliënten met hun eigen persoonlijkheden bestudeerd. De wetenschap is namelijk uiterst beperkt als het gaat om het bestuderen van het échte leven waarin cliënten leven.

Laat ik beginnen met een open deur (altijd leuk zo’n deur in te trappen): álles waar je bang voor bent heeft als meest belangrijke basisemotie Angst. Deze wordt in het zogenaamde emotionele brein gegenereerd. Vroeger werd dat ook wel het ‘limbische systeem’ genoemd maar tegenwoordig ziet men eindelijk in dat er niet één zo’n systeem bestaat. Met de moderne imaging-technieken is het eindelijk duidelijker geworden dat ons brein als een uiterst complex netwerk werkt en dat het oude systeemdenken, vaak sterk gelokaliseerd, niet of onvoldoende werkt. Wat ik daarmee wil zeggen is dat het NIET zo is dat bepaalde hersenkernen verantwoordelijk zijn voor één functie. Zo wordt nog altijd beweerd dat de amygdala hoofdzakelijk verantwoordelijk is voor het opwekken van boosheid of het bang zijn. De realiteit is echter zo dat zo’n specifieke hersenkern vaak slechts een zogenaamde ‘hub’ is: een belangrijke verbindingsbrug in het geheel van een vaak uitgebreid netwerk aan andere hersenkernen/gebieden. De laatste jaren wordt eindelijk meer aandacht besteed aan de ‘highways of the brain’: de witte stof, de zenuw-autobanen die allerlei gebieden met elkaar verbinden. Deze routes of autobanen blijken nog belangrijker te zijn in het functioneren van ons brein dan de vaste plekken/gebieden die men al kende. Deze banen kunnen namelijk vaak zeer flexibel omgeleid worden. HOE dit precies gebeurt weet men nog niet.

Wat gebeurt er nu als je BANG bent? Laat ik voorop stellen dat elke basisemotie ALTIJD actief is in het brein: als je leest, als je TV kijkt, als je spreekt, als je op de WC zit. Elke van de 4 basisemoties is ALTIJD actief, in het brein rusten zij nooit. Echter, de intensiteit ervan en de mate waarin we ervan bewust zijn, dát kan per persoon erg verschillen. Als Bang té intensief aanwezig is bedoel ik te zeggen dat de intensiteit van deze basisemotie dusdanig hoog is dat vrijwel álle beslissingen, al je handelingen, gestuurd worden op basis van Angst. Het paradoxale is dat je als mens je niet bewust hoeft te zijn van dat jouw denken en je gedrag zó gestuurd wordt door deze basisemotie. Je hoeft er dus niet direct last van te hebben. Echter, bij een angststoornis is de intensiteit van je Angst zó hoog dat je er daadwerkelijk bewust van bent en ook last van krijgt!. Normaal is het goed dat je je van iets bewust wordt; immers, dan kun je er ook zelf wat aan doen. In het geval van een angststoornis wéét je simpelweg niet wat je eraan kan doen: je denkt dat je de controle kwijt bent. Met andere woorden: je denkt dat je er niets meer aan kan doen. In de Honger games stelt President Snow dat er slechts 1 ding sterker is dan Angst….HOOP. Bij een angststoornis ben je de hoop kwijt dat je er zélf nog wat aan kan doen. Dát is de ultieme reden dat je er niet vanaf komt.

Lees bovenstaande nogmaals goed door: de reden dat je nog niet van je problemen af bent is dat je de hoop verloren bent in jezelf, in je eigen vermogen je vrees te bezweren. In feite heb je je zelfvertrouwen dusdanig verloren dat je denkt machteloos te zijn. Dit geldt dus voor álle bekende angststoornissen.

Hierdoor ontstaat het meest onderhoudende gedrag van een angststoornis: vermijding. Immers, als je geen geloof meer hebt in je eigen mogelijkheid om je probleem aan te pakken, dan doe je nog maar één ding: je geeft eraan toe  en je vlucht. De stress-reactie is in de basis maar 1 ding: óf vechten óf vluchten. Zonder zelfvertrouwen ga je natuurlijk altijd vluchten: actief (wegrennen) of passief (jezelf klein maken en verlamd raken).

De stress-reactie als je Bang bent is natuurlijk bekend: hogere hartslag, extra zweten, hogere ademhaling (wat je niet altijd door hebt), bloeddrukwisselingen en hogere spierspanning. Direct ná deze stress-reacties spelen allerlei cognities (=ideeën) op die de intensiteit alleen nog maar meer kunnen verhogen. Als je bijvoorbeeld vast stelt dat je hartslag de lucht in gaat, dan kan de gedachte  ‘mijn hart gaat tekeer, straks krijg ik nog een hartaanval’ de angst nog groter maken. 

De vermoedelijk beste aanpak voor álle angststoornissen

Als het bovenstaande werkmodel klopt – dat je de hoop hebt opgegeven dat je de angst de baas kan – dan weet je in feite al wát je moet doen om definitief van je vrees af te komen: je moet werken aan je Zelfvertrouwen.

Allereerst moet je je bewust worden van het feit dat JIJ niet meer gelooft in jezelf en dat juist dit geloof jouw vrees maar blijft onderhouden. Je moet weer leren begrijpen dat je vrees overwinbaar is; kortom: je moet weer hoop krijgen dat je het aan kan. Een goede therapeut geeft je ook deze hoop weer terug. Een goede therapeut gaat NIET zeggen dat je waarschijnlijk altijd wel je medicijnen moet blijven gebruiken zoals psychiaters dat vaak wel zeggen. Hiermee bevestigen ze jouw weinige zelfvertrouwen en blijft jouw  stoornis eerder bestaan. Dat is handig want dan blijf je de medicijnen slikken.

Het tweede wat je dus moet doen is een betere therapeut zoeken: eentje die in staat is jouw vertrouwen in jezelf terug te geven. Eentje waar jij vertrouwen in hebt maar die ook begrijpt hoe Angst in je brein echt werkt.

Een derde zaak wat je moet doen is begrijpen hoe de realiteit van jouw angst in elkaar steekt. Daarvoor kun je dingen lezen over vrees en bang zijn, zoals bijvoorbeeld deze pagina, of goede uitleg krijgen van een ervaren therapeut. Het mooiste is natuurlijk ook als je een holistisch model uitgelegd krijgt waarin al je symptomen eenvoudigweg te begrijpen zijn. Op deze manier krijg je meer grip op jezelf, op waar je bang voor bent.

Een vierde aspect van de beste behandeling bij een angststoornis is dat je je angst daadwerkelijk doorstaat en jijzelf ervaart dat je dan overeind blijft staan. Want dát heb je nergens geoefend en ervaren. Het enige dat je weet tot dan is dat je heel bang bent en dat dat verschrikkelijk is, dat je hierbij vermoedelijk zult doodgaan (stikken, hartaanval, bewusteloos raken/flauw vallen), of helemaal gek zal worden. Het is helaas onmogelijk iets werkelijk te geloven tenzij je het ook daadwerkelijk hebt ondergaan. Juist omdat je altijd maar vermijdt waar je bang voor bent, kom je niet tot het daadwerkelijk geloven van het feit dat JIJ altijd de controle kunt terugpakken op deze emotie. EMDR (Eye Movement Desensitisation and Reprocessing) en ook EFT (Emotion Freedom Technique) zijn technieken die in een razendsnel tempo juist dát geloof bij je kunnen terugbrengen: dat JIJ zelf je emoties kan controleren. Door te geloven in jezelf. Interessant van deze behandelingen is dan wel dat je ALTIJD de grootste angst NIET moet wegstoppen maar daadwerkelijk moet ondergaan. Elke emotie die intens is, of dat nu Angst of Verdriet is, het moet altijd ondergaan/ervaren worden. Op deze manier word jij in je gedachten niet vastgezet op het trauma. Want dát is wat er wel gebeurt als je te hoge emoties hebt: je krijgt een tunnelvisie en blijft maar in 1 ding geloven: namelijk dat je te zwak bent om je angst aan te kunnen. Er blijkt dan geen andere gedachtengang mogelijk te zijn.

Als je bovenstaande zaken aanpakt dan zul je merken dat je in staat bent dat waar je zo bang voor bent, snel te verminderen. Dat gaat zó snel dat je na maanden, of jaren last te hebben gehad van paniekaanvallen, plotseling binnen enkele weken geen sterke paniekaanvallen meer hebt. Als jouw zelfvertrouwen maar vergroot wordt.

Tot slot: zoals eerder gezegd, het is van belang dat je er achter komt waardoor je zó verstikkend bang bent geworden, waardoor het is toegenomen. Waar jouw stress-reactie dus vandaan is gekomen, waarom jouw zelfvertrouwen is verlaagd. Want als je deze door hebt, dan kun je je echte stressoren leren aan te pakken. Zodat de kans op terugval, de terugkeer van je symptomen voorkomen kan worden.

Op andere pagina's (zie hieronder) zal ik per angststoornis wat meer vertellen over de juiste (zo niet beste) behandeling voor deze angsten.



Wat vindt u van deze pagina? Vul uw commentaar hier s.v.p. in.

Please note that all fields followed by an asterisk must be filled in.

Please enter the word that you see below.

  

Vertel hieronder uw verhaal hoe u van uw angststoornis af bent gekomen! Deel dit met anderen zodat zij leren weer hoop te krijgen om hun angsten te verminderen.

Heeft u iets aan de hier voorgestelde oplossingen?

Heeft u iets gehad aan de voorgestelde oplossingen op deze pagina? Zo ja, vertelt u dan aub uw eigen verhaal. Mogelijk heeft u nog méér oplossingen voor anderen.

Ik nodig u bij deze uit uw verhaal te vertellen, op uw eigen manier. Het delen van uw verhaal met anderen kan mogelijk andere mensen helpen. Misschien worden uw tips straks wel de meest belangrijke en meest gewaardeerde. Bovendien zorgt uw verhaal voor nóg meer praktijkinformatie zodat we nog meer leren van elkaar.

Met uw verhaal kunt niet alleen anderen helpen, anderen kunnen ú ook helpen! En het mooiste van alles is: u kunt uw verhaal geheel anoniem kwijt, geen registratie nodig, u kunt meteen beginnen te typen. Zodat wij met z'n allen elkaar helpen! Met mijn dank alvast!

[ ? ]

Author Information (optional)

To receive credit as the author, enter your information below.

(first or full name)

(e.g., City, State, Country)

Submit Your Contribution

 submission guidelines.


(You can preview and edit on the next page)



Ga naar Beste behandeling bij een paniekaanval

Ga naar Normaal brein en normale persoonlijkheid

Ga naar uitleg over darteritis: angst bij het darten

Ga naar Homepage:  www.how-psychology-tests-brain-injury.com

Ga naar mijn praktijk website 3z-psychologie


Read here about all disclaimers relevant to this site:

LegalDisclaimers.html


If you want you can follow me on Twitter. I usually tweet in a serious way: whenever there is any news to share, being either about brain injury, emotional problems, abnormal behavior or other morality issues. Click on the link below:

Als u wilt kunt u me ook op Twitter volgen. Ik tweet eigenlijk alleen serieuze zaken, of dat nu nieuws is over hersenletsel, emotionele problemen, abnormaal gedrag of andere ethische zaken. Klik op onderstaande link:

https://twitter.com/fckovacs