Hersenletsel na zuurstoftekort in de hersenen

Persoonlijk heb ik niet zoveel met het koningshuis in Nederland. Maar elke persoonlijke tragedie in het nieuws raakt me. Zo ook het bericht dat Prins Friso geraakt was en bedolven werd door een lawine in Lech. Zoals u vermoedelijk ook, schrok ik meer dan gewoonlijk. Omdat het een bekende Nederlander betrof. En te oordelen naar de filmpjes over hem, ook een sympathieke jongeman, slechts 4 jaar jonger dan ikzelf. Met leuke jonge kinderen.

De reden dat ik nu deze column over hem wilde schrijven is...hersenletsel én de onbekendheid hiermee. Dat is ook de reden dat ik deze website how-psychology-tests-brain-injury.com ben begonnen. Er zijn nog teveel misvattingen over hersenletsel. Zoveel dat er continu onnodig leed wordt veroorzaakt. Door onoplettendheid, onvoorzichtigheid en ronduit ook door onkunde. Zowel van gewone mensen als ook van hulpverleners in ziekenhuizen en andere instellingen. En alleen daarom ben ik 'blij' met nieuws over Friso. Want helaas is het zo dat bekendheid met een ziektebeeld sterk afhangt van WIE het ziektebeeld krijgt. Als het een bekende Nederlander is dan lezen veel meer mensen iets over zijn of haar ziekte. Dán pas komt er meer bekendheid over. Dit gebeurt nu dus ook met het nieuws over Friso. En als dit tragische ongeluk van hem ergens iets positiefs heeft dan is het wel dat er meer aandacht is gekomen voor hersenletsel. Hersenletsel na een zuurstoftekort in de hersenen.

De meeste mensen denken niet zozeer aan een hersenbeschadiging als je onder de sneeuw bedolven wordt. Ze denken veel meer aan een klap op je hoofd of een ernstig auto-ongeluk. Zoals velen van u al wisten dat de chauffeur van Prinses Diana destijds zwaar hersenletsel op had gelopen. Maar weinigen wisten echter dat het er ook bij hoorde dat hij onmogelijk het ongeluk zelf had kunnen herinneren en dat zijn herinnering aan die dag geheel weg was. Dat de politie tevergeefs hem vaak ondervraagd heeft. Gewoon omdat ernstig traumatisch hersenletsel geheugenverlies vóór een ongeluk oplevert, soms minuten, soms uren daarvoor.

Friso lag minutenlang onder de sneeuw, de eerste berichten waren toen nog 15 minuten en toen hij gevonden werd, werd er direct gereanimeerd. 15 minuten. 15 minuten niet ademen betekent binnen 5 minuten hersenschade door hypoxie (zuurstoftekort) en later door anoxie (helemaal geen zuurstof meer). De hersenen verbruiken als orgaan de meeste zuurstof in het lijf en hebben mechanismen om in tijden van nood in een spaarstand te gaan. Daarbij kan koeling helpen. Bij koeling verlopen hersenprocessen langzamer en is er ook minder zuurstof nodig. Maar ook...celdoodprocessen en afbraak van cellen verloopt langzamer. Dát was ook de hoop van de artsen: dat Friso dusdanig onderkoeld was geraakt dat de schade aan zijn hersenen wel mee zou vallen.

Totdat vandaag, wanneer ik dit schrijf, bekend werd dat hij 50 (!) minuten een hartstilstand had, dus 50 minuten nauwelijks of geen zuurstof naar zijn hersenen had gekregen. Dat is een heel ander verhaal dan in het begin werd gespeculeerd en gezegd. En voor de prognose maakt dat enorm uit. Als hij al 15 minuten onder de sneeuw lag en mogelijk toen al 15 minuten geen bloedcirculatie meer had vanwege een hartstilstand of onvoldoende hartfunctie, dan begint het hersenletsel al na ongeveer 5 minuten. Hersencellen beginnen af te sterven en enkele gebieden zoals de frontaal cortex (voorste delen) en de hippocampus (geheugen) zijn daar erg gevoelig voor. Het enige dat Friso mee had was op dat moment zijn lichamelijke conditie die vermoedelijk goed was en zijn relatief jonge leeftijd van 43 jaar. Echter, niemand kan celdood na minuten zonder brandstof (glucose) en zuurstof tegenhouden, ook Friso niet. En zijn pech was wel dat er 50 minuten lang(!) geen circulatie was of heel weinig.

Normaliter zouden we in Nederland nooit zo lang hebben gereanimeerd. Althans voor zover mij bekend. Feitelijk betekent dat namelijk dat er zo lang zo weinig tot geen zuurstof meer in de hersenen komt dat deze in al die 50 minuten gewoon aan het afsterven zijn. Wat dat inhoudt weet ik en vele neuropsychologen met mij, evenals vele revalidatie-artsen, maar al te goed. In het revalidatiecentrum waar ik werk is er juist voor deze groep mensen, die een hartstilstand hebben gehad na een vaak langere reanimatie, een speciaal project. Waar er eerst aan conditie-opbouw wordt gedaan om te herstellen van het hartinfarct en er daarna nog een hele periode volgt van neuro-revalidatie. Want...bij veel van deze mensen is er sprake van matig tot ernstig hersenletsel.

En dat is iets wat de hartstichting nooit vermeld. Na een hartstilstand namelijk overleeft zo'n krappe 20%. Dit cijfer lag jarenlang veel lager (14%) maar is door de inzet van de 'klapkastjes' (de AED's) opgekrikt. Echter, wat niet vermeld wordt is dat van deze kleine groep overlevenden er vermoedelijk in de helft van de gevallen sprake is van hersenletsel. Bij de een wat meer dan bij de ander. Hoe langer de reanimatie heeft geduurd, dus hoe langer er geen of onvoldoende zuurstof naar de hersenen werd vervoerd, hoe meer hersenletsel, hoe slechter de levenskwaliteit. En 50 minuten geen of weinig zuurstof betekent ronduit massieve hersenschade. Wat dat betekent kunt u lezen op mijn pagina's over de gevolgen van hersenletsel in het dagelijkse leven. Daar schrijf ik trouwens over mensen die nog wél kunnen lopen, of in een rolstoel zitten maar die wel kunnen praten, reageren, lachen en huilen. Bij een toestand zoals bij Friso, een persistente vegetatieve toestand (wie verzint zoiets), is er geen spontaan reageren en is er geen persoon meer aanwezig. Persoon in die zin dat allerlei persoonseigenschappen nog aanwezig zijn. Want die zetelen in de hersenen en die zijn nou net zwaar beschadigd...

Deze column gaat niet over Friso alleen. Dat zou ik ook niet mogen en kunnen doen, simpelweg omdat ik zijn situatie niet goed ken. Ik heb hooguit kunnen spreken over soortgelijke gevallen waar ik er al vele van heb begeleid samen met revalidatie-specialisten. En steeds maar weer bleek hoe veel hersenschade er was na een langdurige reanimatie. En hoe vaak mensen dit niet begrepen, ook medici niet. Hoe weinig kennis er was over hersenletsel. Nogmaals, als Friso's ongeluk al überhaupt zin kán hebben, dan zal het wat mij betreft vooral zijn omdat na dit zeer tragische persoonlijk leed voor zijn familie, veel meer mensen dan voorheen zullen begrijpen wat hersenletsel inhoudt. En dat het in het leven NIET gaat om simpelweg te overleven maar dat het altijd gaat om KWALITEIT van leven. Kwaliteit dat gegarandeerd wordt door het meest belangrijke orgaan dat we hebben: onze hersenen. Laten we er ontzettend zuinig op zijn en er voorzichtiger mee omgaan dan tot nu toe. Helmen met airbag tijdens het skiën is nog niet eens zo'n slecht idee...



Read here about all disclaimers relevant to this site:

LegalDisclaimers.html


If you want you can follow me on Twitter. I usually tweet in a serious way: whenever there is any news to share, being either about brain injury, emotional problems, abnormal behavior or other morality issues. Click on the link below:

Als u wilt kunt u me ook op Twitter volgen. Ik tweet eigenlijk alleen serieuze zaken, of dat nu nieuws is over hersenletsel, emotionele problemen, abnormaal gedrag of andere ethische zaken. Klik op onderstaande link:

https://twitter.com/fckovacs