Hersenletsel bemoeilijkt het opvoeden van kinderen

Zoals je wellicht al gelezen hebt, verandert hersenletsel je leven meer of minder dramatisch, zeker als het het opvoeden van kinderen betreft. Meestal is het namelijk zodat dat je aandachtspanne en geheugen verminderd zijn. Ook is het vermogen om snel en verstandig (logisch) te redeneren vaak aangetast. Het vermogen om in elke situatie het overzicht te behouden, is vaak ook verminderd. Tot slot: je zelf-beheersing is meestal minder dan je zelf dacht.

Kinderen opvoeden vereist nogal wat: een volledig werkend aandacht systeem, veel concentratie en het goed kunnen verdelen van je aandacht. Bovendien moet je ook alle afspraken met school en anderen goed kunnen onthouden. Ook moet je weten wat je al tegen je kinderen hebt gezegd en wat je met ze gedaan hebt (of niet). Je moet voorbereid zijn op hun schoolrooster, wie wat moet meenemen naar school en wanneer, je moet ook een beetje weten wat elk kind doet op school en hoe de prestaties zijn zodat je eventueel kunt helpen mocht dat nodig zijn. Je moet ook een empathische (begripvolle) coach zijn, tegelijkertijd kunnen luisteren naar klagen, pijntjes en ander ongemak, en ook duidelijk kunnen zijn in wat wel en niet mag. Als je het allemaal goed wil doen met opvoeden moet je eigenlijk een soort Superman of –vrouw zijn. Geen wonder dat zelfs gezonde volwassenen nogal wat problemen hebben met het opvoeden van kinderen. 


De meest gehoorde problemen bij het opvoeden van kinderen na hersenletsel

Overbelasting
Niet helemaal een wetenschappelijk woord maar de meeste mensen weten precies wat ik hiermee bedoel. Het is het gevoel dat alles teveel wordt en dat je de controle helemaal kwijt raakt. Met als gevolg of volledige wanhoop of een complete woede-uitbarsting. Meestal ontstaat het bij een overvloed aan prikkels zoals geluiden, woorden, beelden, lawaai, of warmte. In zo’n situatie kan je informatieverwerkend systeem het allemaal niet goed meer aan en wil je dat alle prikkels om je heen stoppen. En dat is niet handig bij het opvoeden van kinderen. Die stoppen namelijk niet zo maar met spelen of schreeuwen.

Er bestaat in het menselijk lichaam niet echt een parallel met een overbelasting zoals dat het geval is bij computers of machines. Of misschien wel, maar dat kunnen we niet goed meten. Iedereen kent wel de ervaring dat je met je computer soms teveel programma’s tegelijk open hebt staan en dat plotseling de computer ‘hangt’, hij doet dan helemaal niets meer. De enige mogelijkheid die je dan nog hebt is resetten. Bij een mens kan het mogelijk ook zo zijn dat teveel verwerkt moet worden, iets dat je processoren in je hersenen niet kunnen. Dit doet een spanning ontstaan, een emotie, die plotseling zeer intens kan worden.

Dit heeft vermoedelijk allemaal te maken met iets dat veel mensen niet lijken te beseffen: elke vorm van informatieverwerking kost energie, dus ook opvoeden. Als cognitieve taken worden uitgevoerd in je hersenen, dan verandert je bloeddoorstroming elke milliseconde (b.v. gescand met behulp van fMRI). Je bloedsuiker opname verandert ook constant (zoals gemeten door de PET of SPECT-scan). Deze energie-vraag wanneer je mentaal werk doet wordt meestal nogal onderschat, door patiënten maar ook door dokters. Vooral omdat het in een normaal brein niet zo voelbaar is, die energie-vraag: er is geen gevoel van vermoeidheid, pijn of uitputting. Dus is iedereen opgevoed met het idee dat hersenwerk geen energie kost: het gaat immers toch automatisch? Hoe anders is dit voor lichamelijk werk: je voelt hier al heel snel je spieren en vooral na 1 of 2 dagen (met flinke spierpijn).

Als elke informatieverwerking energie kost (zuurstof en glucose), dan is het ook logisch dat deze energie op kan raken. En als je al minder energievoorraad hebt, dan kan het goed zijn dat hersenprocessen minder soepel en efficiënt gaan verlopen. Zodat dit nog meer stress (=negatieve emoties als angst, verdriet of woede) gaat veroorzaken. En dit veroorzaakt dan nóg meer een verminderde werking van het informatieverwerkende systeem. Met dit verhaal heb je dus een redelijk meetbaar criterium voor vermoeidheid. Als nu de overvloed aan prikkels blijft binnenkomen via je zintuigen en je informatieverwerkend systeem (hersenen) verliest meer en meer energie, dan kun je je wel voorstellen wat er kan gebeuren. Nogmaals: dit veroorzaakt grote emotionele spanning (stress) en een overbelasting dreigt.

In feite is deze overbelasting de meest gehoorde klacht van mensen met een hersenletsel. Ze lijken veel sneller aan hun ‘tax’ te komen dan gezonde mensen. Helaas is dit soort overbelasting moeilijk te meten. Het vereist gevoelige neuropsychologische tests die een behoorlijk druk op je informatieverwerking zetten en zeker 8 minuten lang duren. Eén zo’n test is de PASAT (Paced Auditory Serial Addition Task). Erg gevoelig voor hersenletsel maar niet erg specifiek: ook veel gezonde mensen hebben moeite met deze test. Meer over deze test op mijn pagina over neuropsychologische tests. Meer over vermoeidheid lees je overigens op mijn pagina over Vermoeidheid en Hersenletsel.

Informatie overbelasting heeft ook veel te maken met je aandacht systeem. Als je werkgeheugen (aandachtspanne), of je concentratie of verdeelde aandacht verminderd is, dan kun je er zeker van zijn dat je eerder een overbelasting zult krijgen dan gezonde mensen. Gelukkig hebben we enkele goede neuropsychologische tests zoals de TOSSA en TODA (die ik toevallig publiceer ;)). Maar ook de TOVA, IVA en meer zogenaamde continuous performance testen zijn goede aandacht tests die iets kunnen zeggen over ons aandacht systeem. Meer hierover op mijn pagina Neuropsychologische tests.

Agressie of geweld
Na hersenletsel is je normale handrem om je emoties te regelen aangetast. Het is dan veel eenvoudiger om intense emoties te beleven zoals woede of verdriet. Zeker na een informatie overbelasting, kunnen je emoties akelig hoog intens worden, zonder dat je ze nog kan stoppen. Meestal resulteert dit in agressie: mondeling of zelfs lichamelijk geweld tegen je kinderen als ze beginnen te zeuren of als ze niet doen wat je zegt of vraagt. Iedere ouder heeft dit (helaas) wel eens meegemaakt…het hoort bij het opvoeden. Echter, na een hersenletsel zijn zulke gewelddadige incidenten tijdens het opvoeden veel vóórkomender en ze kunnen sneller leiden tot schuldgevoelens en gevoelens van machteloosheid. Het start dan een neerwaartse spiraal van een lager zelfbeeld, depressieve gedachten en een nog hogere kans op woede-uitbarstingen met lichamelijk geweld.

Minder geduld
Kinderen vereisen nogal veel aandacht en vooral geduld. Het soort ‘waarom’-vragen, allerlei soorten vragen die zij constant stellen, het soms constante zeuren, al dit irriterende gedrag zijn kenmerkend voor jonge kinderen en pubers. Je moet als ouders weten dat dit normaal is voor kinderen en dat je er even dwars doorheen moet. Maar dit kost dan wel heel veel geduld, want dit gedrag is wel heel irritant. Zulk geduld kun je alleen maar opbrengen als je zelf voldoendezelf-beheersing hebt. Omdat na een hersenletsel dit soort zelfbeheersing verminderd is, doordat de frontaal kwabben vaak minder goed werken, kan je geduld ook minder zijn. En als vermoeidheid dan ook nog eens sneller toeslaat…dan is je lontje vaak wel erg kort.

Rol veranderingen
Jouw rol als een betrouwbare ouder verandert na een hersenletsel. Meestal zijn er wel cognitieve problemen zoals geheugen-, aandacht- en visuele problemen. Zie ook mijn pagina over Hersenletsel symptomen. Dit betekent dat je sowieso wat meer problemen kunt krijgen in de omgang met je kinderen. Je dochter of zoon voelt dit vaak wel en de normale reactie is dan angst. Angst voor jou, omdat je anders bent geworden. Omdat je niet meer zo betrouwbaar bent als ouder dan voorheen. Hele jonge kinderen merken dit niet zo, maar kinderen vanaf zo’n jaar of 4 merken dit wel. Ze zullen dan automatisch meer trekken naar de gezonde ouder (zónder hersenletsel) en dat doet echt pijn. Weer een verlies dat je moet incasseren als hersenletsel patiënt. Je rol als ouder is weliswaar niet weg, maar het is wel veranderd. Je partner’s rol als ouder is sterker geworden en jullie moeten dan een nieuw evenwicht hierin gaan vinden. Een evenwicht waar de kinderen aan kunnen wennen. Niet eenvoudig maar dit kan wel. Meer over oplossingen hiervoor kun je lezen op mijn pagina over Hersen Revalidatie of Training.


Wat vindt u van deze pagina? Vul uw commentaar hier s.v.p. in.

Please note that all fields followed by an asterisk must be filled in.

Please enter the word that you see below.

  

Herkent u de hier genoemde problemen? Schrijf deze dan aub op voor anderen.

Heeft u iets herkend van de problemen die hier genoemd zijn? Vertelt u dan aub uw verhaal. U zult merken dat u echt niet de enige bent.

Ik nodig u bij deze uit uw verhaal te vertellen, op uw eigen manier. Het delen van uw verhaal met anderen kan uw bezorgdheid en stress verminderen. Bovendien zult u merken dat er meer mensen zijn zoals u, die zich zullen herkennen in uw verhaal. De kans is dan groter dat u van hen ondersteuning krijgt, tips om met deze situatie om te gaan.

Met uw verhaal kunt niet alleen anderen helpen, anderen kunnen ú ook helpen! En het mooiste van alles is: u kunt uw verhaal geheel anoniem kwijt, geen registratie nodig, u kunt meteen beginnen te typen. Zodat wij met z'n allen elkaar helpen! Met mijn dank alvast!

[ ? ]

Author Information (optional)

To receive credit as the author, enter your information below.

(first or full name)

(e.g., City, State, Country)

Submit Your Contribution

 submission guidelines.


(You can preview and edit on the next page)


Ga van Opvoeden na Hersenletsel naar Vermoeidheid na Hersenletsel 

Ga van Opvoeden na Hersenletsel naar Psychologische Tests 

Ga van Opvoeden na Hersenletsel naar Homepage Nederlands 


Ga naar mijn psychologie praktijk te Lisse 


Read here about all disclaimers relevant to this site:

LegalDisclaimers.html


If you want you can follow me on Twitter. I usually tweet in a serious way: whenever there is any news to share, being either about brain injury, emotional problems, abnormal behavior or other morality issues. Click on the link below:

Als u wilt kunt u me ook op Twitter volgen. Ik tweet eigenlijk alleen serieuze zaken, of dat nu nieuws is over hersenletsel, emotionele problemen, abnormaal gedrag of andere ethische zaken. Klik op onderstaande link:

https://twitter.com/fckovacs